Tại sao các nhà giao dịch lại mất kỷ luật sau khi thu được lợi nhuận lớn? Giải thích về “cái bẫy hưng phấn”

Mọi nhà giao dịch đều mơ về một chuỗi giao dịch thành công tuyệt vời như thế. Bạn tuân thủ kế hoạch, vào lệnh một cách chính xác, quản lý rủi ro như một chuyên gia và chứng kiến lợi nhuận tăng lên. Cảm giác thật tuyệt vời. Bạn bước đi với sự tự tin. Một số người gọi đó là “trạng thái đỉnh cao”. Không có gì là không thể. Nhưng điều kỳ lạ có thể xảy ra khi sự phấn khích lên quá cao. Bạn bắt đầu phá vỡ các quy tắc của chính mình. Bạn thực hiện các giao dịch không nằm trong kế hoạch của bạn. Bạn tăng khối lượng giao dịch. Bạn kỳ vọng thị trường sẽ tiếp tục mang lại lợi nhuận cho bạn như trước đó. Rồi một hoặc hai giao dịch xấu xảy ra. Đột nhiên, lợi nhuận mà bạn đã kiên nhẫn tích lũy được biến mất chỉ trong vài phút. Nhiều nhà giao dịch phải đối mặt với khoảnh khắc này. Nó có một cái tên. Cái bẫy của sự hưng phấn.

Điều quan trọng là phải hiểu rằng những chiến thắng lớn thường khơi dậy những cảm xúc mãnh liệt. Bạn sẽ cảm thấy mình thông minh hơn, khéo léo hơn và mạnh mẽ hơn trước đây. Điều này có thể dẫn đến việc đưa ra quyết định dựa trên sự phấn khích thay vì lý trí. Một khi đã hiểu rõ cơ chế hoạt động của cái bẫy này, bạn có thể tự bảo vệ mình khỏi việc đánh mất những thành quả đã vất vả mới có được.

“Cái bẫy hưng phấn” là gì?

Một chuỗi chiến thắng dài sẽ thay đổi cách suy nghĩ của bạn. Bạn sẽ chuyển từ thái độ thận trọng sang sự tự tin thái quá. Nỗi sợ thất bại biến mất, nhường chỗ cho niềm tin rằng mình không thể sai lầm. Cảm giác hưng phấn này thúc đẩy bạn theo đuổi thêm nhiều chiến thắng càng nhanh càng tốt. Thị trường vẫn không thay đổi, nhưng suy nghĩ của bạn thì đã khác.

Một số nhà giao dịch miêu tả giai đoạn này giống như cảm giác được làm vua trên đỉnh núi. Vấn đề là ngọn núi đó được xây dựng từ những kết quả nhất thời. Nếu bạn bắt đầu mạo hiểm nhiều hơn chỉ vì cảm thấy mình không thể bị ngăn cản, bạn sẽ đánh mất nền tảng đã giúp bạn giành chiến thắng ngay từ đầu.

Tại sao mức kỷ luật lại giảm sau khi đạt được mức tăng mạnh

Lợi nhuận cao sẽ kích thích não bộ của bạn bằng một phần thưởng. Não bộ sẽ khao khát được trải nghiệm cảm giác đó nhiều hơn nữa. Có một số thay đổi thường gặp khiến các nhà giao dịch mất đi sự kỷ luật.

• Rủi ro trở thành điều được nghĩ đến sau cùng

Vì bạn có khoản dự phòng lợi nhuận dồi dào hơn, bạn tự thuyết phục bản thân rằng việc mở các vị thế lớn hơn là không sao. Bạn bắt đầu nghĩ rằng mình đang giao dịch bằng tiền của thị trường chứ không phải tiền của chính mình. Nhưng mỗi khoản lợi nhuận vẫn là vốn thực sự. Một khối lượng giao dịch lớn hơn có thể xóa sạch thành quả của nhiều ngày nỗ lực.

• Bạn đã quên chiến lược mà thực sự đã mang lại hiệu quả

Các nhà giao dịch thường trở nên thiếu kiên nhẫn sau những lần thắng. Việc chờ đợi các cơ hội giao dịch chất lượng dường như rất chậm chạp. Bạn bắt đầu thấy cơ hội ở khắp mọi nơi, ngay cả khi biểu đồ không rõ ràng. Bạn thực hiện các giao dịch không phù hợp với chiến lược của mình. Đây chính là lúc kỷ luật bị lung lay.

• Sự tự tin về mặt cảm xúc thay thế cho tư duy logic

Bạn tin rằng chuỗi thành công sẽ kéo dài mãi mãi. Bạn nghĩ rằng mình đã hiểu rõ thị trường. Sự tự tin mù quáng này làm lu mờ nhận thức về rủi ro và khiến bạn phớt lờ những dấu hiệu cảnh báo.

• Trọng tâm chuyển từ quy trình sang vấn đề tài chính

Bạn nhìn vào số tiền mình đã kiếm được và tưởng tượng xem mình có thể kiếm thêm bao nhiêu nữa nếu chỉ cần nỗ lực hơn một chút. Bạn ngừng suy nghĩ như một nhà giao dịch và bắt đầu suy nghĩ như một tay cờ bạc.

Mối nguy hiểm tiềm ẩn đằng sau suy nghĩ “Tôi xứng đáng được nhiều hơn”

Sau những kết quả khả quan, các nhà giao dịch cảm thấy mình xứng đáng nhận được những phần thưởng lớn hơn. Bạn đã nỗ lực hết mình và lợi nhuận thu được chính là minh chứng cho khả năng của bạn. Giờ đây, bạn muốn tận hưởng những cơ hội tăng giá. Bạn có thể điều chỉnh mức cắt lỗ hoặc thậm chí loại bỏ nó hoàn toàn vì tin rằng thị trường sẽ phục hồi. Bạn có thể mở nhiều vị thế cùng lúc vì muốn tìm kiếm sự hồi hộp. Cảm giác “tôi xứng đáng được nhiều hơn” này dẫn đến những quyết định thiếu thận trọng.

Giao dịch mang lại cho bạn những gì thị trường cho phép, chứ không phải những gì bạn xứng đáng có được.

Thị trường không quan tâm liệu bạn có tuân thủ các quy tắc hay không. Thị trường không thưởng cho sự nỗ lực. Thị trường chỉ thưởng cho sự kỷ luật và tính nhất quán. Cố gắng “trả thù” thị trường sau một lần thua lỗ là rất rủi ro, nhưng việc tiếp tục “đuổi theo” lợi nhuận sau một chiến thắng lớn cũng nguy hiểm không kém.

Các nhà giao dịch tự doanh cảm nhận điều này rõ rệt hơn

Nếu bạn giao dịch với sự hỗ trợ tài chính từ một công ty đầu tư, bạn sẽ phải chịu áp lực lớn hơn. Có những quy định, mục tiêu lợi nhuận và mức sụt giảm hàng ngày. Khi bạn đang trong chuỗi giao dịch có lãi, bạn sẽ muốn hoàn thành thử thách sớm hơn hoặc tăng mức chia sẻ lợi nhuận trên tài khoản được hỗ trợ. Thành công càng làm tăng sự phấn khích. Nhưng các quy định của công ty đầu tư không cho phép sự linh hoạt. Chỉ cần một sai lầm do cảm xúc cũng có thể khiến tài khoản bị thua lỗ.

Nhiều nhà giao dịch được tài trợ mất sạch tài khoản sau khi có lợi nhuận, chứ không phải sau khi thua lỗ. Họ mất tập trung khi đạt đến đỉnh cao. Điều đó giống như khi chơi game, vừa lên đến màn cuối cùng thì bỗng dưng bấm nhầm nút vì quá phấn khích.

Những dấu hiệu cho thấy bạn đang rơi vào “cái bẫy hưng phấn”

Có thể bạn sẽ không nhận ra sự thay đổi trong suy nghĩ của mình cho đến khi đã quá muộn. Dưới đây là những dấu hiệu thường gặp.

• Bạn thực hiện giao dịch mà không chờ xác nhận

Bỗng dưng, mọi nến đều trông giống như một mô hình. Bạn ngừng theo dõi các mức quan trọng và các tín hiệu rủi ro.

• Bạn chỉ quan tâm đến lợi nhuận thay vì kế hoạch của mình

Bạn mở trang tổng quan tài khoản nhiều hơn là biểu đồ. Điều đó cho thấy bạn quan tâm đến tiền bạc hơn là quy trình.

• Bạn tăng quy mô vị thế theo phản ứng tức thời

Không có kiểm tra. Không có logic. Chỉ có sự hào hứng. Đây là một dấu hiệu nguy hiểm rõ ràng.

• Bạn bỏ qua các lệnh cắt lỗ

Bạn cho rằng thị trường nhất định phải tuân theo hướng đi của bạn vì trước đây nó đã từng như vậy.

• Bạn cảm thấy mình không ai sánh kịp

Niềm tin rằng mọi chuyện sẽ suôn sẻ thường xuất hiện ngay trước khi có chuyện không hay xảy ra.

Phát hiện sớm những dấu hiệu này sẽ giúp bạn kịp thời dừng lại trước khi sai lầm chồng chất.

Làm thế nào để duy trì kỷ luật sau khi đạt được những thành quả lớn

Có những cách thiết thực để bảo vệ tài khoản của bạn khi cảm xúc đang dâng trào.

• Hãy nghỉ ngơi một chút sau khi thu được lợi nhuận lớn

Dừng giao dịch trong ngày sẽ giúp não bộ của bạn có thời gian để “khởi động lại”. Bạn sẽ giữ được những gì đã kiếm được và tránh được những giao dịch bốc đồng.

• Hãy kiềm chế cảm xúc khi chúng dâng trào

Nếu bạn muốn tiếp tục giao dịch, hãy sử dụng các lô nhỏ hơn. Điều này sẽ giúp bạn giữ được sự bình tĩnh.

• Hãy coi lợi nhuận như vốn cần được bảo vệ

Không phải tiền từ thị trường. Không phải tiền mặt dư thừa. Đó là một phần của vốn chủ sở hữu dài hạn của bạn.

• Hãy xem lại các quy tắc của bạn mỗi ngày

Hãy nhắc nhở bản thân lý do tại sao bạn lại lập ra kế hoạch này. Điều này sẽ giúp củng cố hành vi của bạn.

• Đặt mục tiêu lợi nhuận tối đa mỗi ngày

Khi bạn đạt đến mức đó, hãy ngừng giao dịch. Những người thành công biết khi nào nên đóng nền tảng.

• Ghi chép lại trạng thái cảm xúc của bạn

Hãy ghi lại những cảm xúc của mình. Điều này giúp bạn nhận thức rõ hơn về những thay đổi trong cách suy nghĩ của bản thân.

Điều quan trọng là phải nhớ lý do tại sao bạn đã chiến thắng. Bạn chiến thắng vì đã tuân thủ các quy tắc. Hãy duy trì cấu trúc đó.

Những nhà giao dịch giỏi nhất luôn coi trọng lợi nhuận hơn là thua lỗ

Một số người cho rằng bạn chỉ nên tự bảo vệ mình trong những lúc thua lỗ. Thực tế là kỷ luật lại càng quan trọng hơn trong những giai đoạn thắng lợi. Khi tài khoản tăng trưởng, trách nhiệm của bạn cũng tăng theo. Mục tiêu không chỉ là kiếm tiền. Mục tiêu là giữ được tiền.

Sự tự tin là điều tuyệt vời. Sự tự tin thái quá sẽ phải trả giá đắt.

Chiến thắng không phải là đích đến. Đó là điểm khởi đầu cho thử thách tiếp theo.

Các nhà giao dịch hàng đầu vẫn giữ thái độ khiêm tốn ngay cả sau khi thu về những khoản lợi nhuận khổng lồ. Họ tiếp tục hành động như những người mới bắt đầu, luôn tập trung vào việc học hỏi mỗi ngày. Chính sự khiêm tốn này giúp họ tránh được “cái bẫy của sự hưng phấn”.

Những suy nghĩ cuối cùng

Mọi nhà giao dịch đều mong muốn chiến thắng. Niềm vui đó chính là lý do khiến nhiều người trong chúng ta tham gia vào thị trường tài chính. Nhưng nếu để sự phấn khích chi phối các quyết định của bạn, thị trường sẽ lấy lại những gì nó đã ban tặng cho bạn. Cách tốt nhất để bảo vệ lợi nhuận là hành động giống như cách bạn đã làm trước khi kiếm được chúng. Hãy kiên nhẫn. Tuân thủ kế hoạch của bạn. Tôn trọng rủi ro. Tư duy của bạn trong giai đoạn thắng lợi sẽ quyết định sự bền vững của sự nghiệp giao dịch của bạn.

Lần tới khi bạn đạt được một chuỗi chiến thắng lớn, hãy dành một chút thời gian để nghỉ ngơi và tận hưởng khoảnh khắc đó. Hãy tận hưởng cảm giác ấy. Nhưng đừng để nó chi phối quyết định giao dịch tiếp theo của bạn.